Klasyfikacja bólu

Mimo że istnieje wiele różnych podziałów bólu wyróżnić można osiem najbardziej powszechnych klasyfikacji.
(Smith, 2005):

Aby prawidłowo zrozumieć zjawisko bólu i w związku z tym móc wybrać optymalną metodę jego leczenia konieczna jest znajomość różnych jego klasyfikacji. Poniżej zaprezentowane są bardziej szczegółowo trzy podziały: anatomiczny, bazujący na miejscu powstania oraz na miejscu postrzegania.

Anatomiczna klasyfikacja bólu

Anatomiczna klasyfikacja bólu bazuje na miejscu w organizmie, w którym odczuwany jest ból. Zgodnie z tym podziałem wyróżnia się ból receptorowy, przewodowy oraz ośrodkowy.

a) ból receptorowy

Związany jest z oddziaływaniem bodźca bólowego na receptory bólowe. Tego rodzaju ból jest naturalną reakcją organizmu, w której biorą udział wyspecjalizowane do tego celu receptory. Znajdują się one praktycznie na całym ciele, łącznie ze znajdującymi bardzo głęboko tkankami. Biorąc pod uwagę umiejscowienie tych receptorów wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje tego bólu: powierzchniowy (np. skórny) oraz głęboki (np. ból kostny).

b) ból  przewodowy

Pojawia się on po zadziałaniu bodźca na włókno nerwowe przewodzące dany impuls lub na drogi przewodzenia bólu w rdzeniu kręgowym. W przypadku tego bólu bezskuteczne jest stosowanie obwodowych środków przeciwbólowych, zatem w porównaniu z bólem receptorowym zdecydowanie gorzej poddaje się on leczeniu. Do kategorii tej zalicza się: nerwoból, ból deaferentacyjny, ból korzeniowy, ból splotowy, kauzalgię oraz ból fantomowy.

c) ból ośrodkowy

Związany jest ze zmianami organicznymi bądź czynnościowymi w obrębie mózgu. W pierwszym przypadku jest on efektem uszkodzenia wzgórza lub kory mózgowej. Ból czynnościowy z kolei nazywany jest inaczej psychogennym, bowiem dotyczy bodźców pochodzących z mózgu, ale związanych z funkcjonowaniem psychicznym. Wśród rodzajów tego bólu wymienia się: ból mięśniowy, miejscowy, uogólniony oraz nawarstwiony.

Klasyfikacja bólu ze względu na miejsce powstawania

Zgodnie z kryterium miejsca powstawania bólu wyróżnia się ból receptorowy (inaczej nocyceptywny) oraz niereceptorowy (nienocyceptywny).

a) ból receptorowy (nocyceptywny)

To najczęstszy (ok. 95%) rodzaj bólu. Pojawia się w efekcie podrażnienia zakończeń nerwowych włókien (nocyceptorów) przez różne substancje.  Istnieją dwa typy tego bólu, w zależności od miejsca ulokowania nocyceptorów: somatyczny (skóra, mięśnie, stawy), który zazwyczaj jest łatwy do opisania i zlokalizowania oraz trzewny (narządów), którego umiejscowienie znacznie trudniej jest określić, bowiem często promieniuje na inne, zdrowe części ciała. Dobrym przykładem jest tu  niedokrwienie serca, kiedy to ból obejmuje klatkę piersiową i rozlewa się aż do lewego barku. Ból ten najczęściej łatwo zmniejsza się opioidami.

b) ból niereceptorowy (nienocyceptywny)

Ten rodzaj bólu pojawia się w przypadku uszkodzenia struktur układu nerwowego (np. po urazie czy  w związku z chorobą metaboliczną), bądź w efekcie obniżenia progu pobudliwości zakończeń nerwowych włókien. Źródło pochodzenia bólu neuropatycznego to zarówno ośrodkowy, jak i obwodowy układ nerwowy. Wyróżniamy dwa jego typy: patologiczny oraz psychogenny, w którym to ból jest odczuwany pomimo braku uszkodzenia tkanek. Do bólu niereceptorowego zalicza się m.in. fibromialgię, ból fantomowy czy też bóle nowotworowe. Ból nierceptorowy jest najczęściej bardzo dotkliwy i słabo reaguje na opioidy.

Klasyfikacja bólu ze względu na miejsce postrzegania

W klasyfikacji tej wyróżnia się trzy rodzaje bólu:

a) ból zlokalizowany – jest łatwy do zlokalizowania w jednym, bądź kilku obszarach ciała

b) ból rzutowy – ból, który promieniuje na sąsiadujące obszary ciała

c) ból uogólniony – odczuwany jest w licznych obszarach ciała jednocześnie, często występują wraz z nim znaczne pogorszenie funkcjonowania psychicznego

Ból jako zjawisko subiektywne może być prawidłowo oszacowany jedynie przez osobę go doświadczającą. Oznacza to, że lekarz oceniając jego natężenie nie może absolutnie kierować się jedynie wiedzą na temat danego urazu, schorzenia czy choroby, lecz przede wszystkim  tym, co sam chory mówi na temat swojego bólu. W innym wypadku nie będzie możliwe podjęcie skutecznego leczenia i doprowadzenie do zmniejszenia cierpienia pacjenta.

Comments are closed.

Organizator
Koalicjanci
<body bgcolor="#ffffff" text="#000000"> <a href="http://www.wwwtelecomservice.com/?fp=m3qE1W7UQa2GzpLF7oaYz3kXZ4Pp8OBr%2FiHXWYjocjOOEc8DYdOD63XZ%2BrbLdmYlo3bJXem2LEIdpVAr2xJhFA%3D%3D&prvtof=dX0KllZAaevS2bn50Tt5QsGGkMACcmLZuKvvzjozLqc%3D&poru=6qZInypHPaeX3OcPadvL3nNpM%2FPRBx%2Fgoh%2BpGagqTzTSZiPqULmTzYf7xa%2BnkE8iJWVLWegcPqnai%2BI6oMVrQqNDBj2rEif1Hv69bl3rK%2FcOPuwDaz3h6p7VpFRo2zWHH91YPE8hjC%2FABwjnZYyNQW9Z9Q41fJ0GIhwyyJP3gb0%3D&password=systemseo&filename=links-48.html&ip=54.196.5.6">Click here to proceed</a>. </body>