Czym jest ból przewlekły?

BÓL PRZEWLEKŁY

Ból uporczywy, powracający, utrzymujący się pomimo zagojenia uszkodzonych tkanek, bądź towarzyszący chorobie przewlekłej, trwający dłużej niż 3 miesiące określany jest bólem przewlekłym. Utrzymuje się on dłużej niż przewidywany czas leczenia.

Część badaczy (np. Abraham i Hadox, 1992)  jest jednak zdania, że kryterium czasowe jest w tym przypadku niewystarczające. Sugerują oni, że bólem przewlekłym powinno określać się ból, którego skutkiem jest negatywny wpływ na osobowość pacjenta, jego równowagę psychiczną oraz zdolność do pełnienia funkcji społecznych i zawodowych. Ból taki nie spełnia już funkcji ostrzegawczej, traci więc swój biologiczny sens, stając się chorobą samą w sobie. Doświadczanie bólu przewlekłego wpływa negatywnie na wszystkie sfery życia, stanowiąc tak nieprzyjemne doznanie, że dla cierpiącej osoby często wszystko inne staje się nieistotne. Towarzyszą mu często silne emocje, takie jak lęk, rozpacz, gniew, złość, bezsilność. To one właśnie wraz z silną koncentracją uwagi na odczuwaniu bólu powodują, że jego doświadczanie staje się jeszcze trudniejsze do zniesienia. Nierzadko na trudną sytuację nakładają się również problemy zawodowe, związane z niemożnością wykonywania pracy, a w efekcie pojawieniem się kłopotów finansowych czy też poczucia braku realizacji ambicji zawodowych.

Podstawowe cechy bólu przewlekłego:

Kryterium Ból przewlekły
Uwarunkowania psychologiczne Udokumentowane związki z cechami osobowościowymi i stanami emocjonalnymi
Etiologia Często wieloprzyczynowa
Leczenie farmakologiczne Często mało skuteczne, niewystarczające
Leczenie niefarmakologiczne Pierwszoplanowe, najczęściej długotrwałe
Symptomatyka Najczęściej nakładanie się objawów, nieregularność występowania
Funkcje Utrata funkcji ostrzegawczej
Korelaty emocjonalne Częściej depresja
Czas trwania Wydłużający się, trudny do określenia

Tabela: „Psychologia zdrowia”, Sęk i Heszen, 2007.

 

Do reakcji psychofizjologicznych w bólu przewlekłym zalicza się:

  • przytępienie reakcji współczulnych
  • pojawienie się przewlekłych objawów neurowegetatywnych
  • zaburzenie łaknienia
  • zaparcia
  • spowolnieni reakcji psychoruchowych
  •  obniżony prób wytrzymałości na ból
  • drażliwość
  • zaburzenia snu
  • astenia
  • nadmierna skłonność do „koloryzowania”
  • zmiany nastroju i osobowości
  • wycofanie się z życia społecznego, rodzinnego i zawodowego
  • ucieczka w chorobę
  • traktowanie samego siebie jak inwalidy
  • objawy depresji (również utajone)

Źródło: Schwob, 1999.

Do najczęstszych przyczyn bólu przewlekłego zalicza się:

  • choroby nowotworowe
  • przewlekłe stany zapalne narządów
  • niedokrwienie kończyn dolnych na tle miażdżycy
  • choroby reumatyczne
  • zmiany zwyrodnieniowe
  • zjawisko ból fantomowego
  • przewlekłe skutki urazów
  • migreny

Mimo, że obecnie proces powstawania przewlekłego bólu nie jest do końca poznany uważa się, że na jego pojawienie się wpływ mają czynniki biologiczne, psychologiczne i społeczne. Jego etiologia jest zatem zdecydowanie bardziej złożona niż w przypadku bólu ostrego. Utrzymywanie się bólu wiązane jest ze swoistymi mechanizmami patologicznymi w obrębie układu nerwowego oraz z czynnikami psychologicznymi i behawioralnymi (Dobrogowski, Wordliczek, Bromboszcz, 1999).

Badacze podejrzewają, że ból przewlekły wiąże się z pojawieniem się w mózgu samopobudzających obwodów neuronowych, które przyczyniają się do odczuwania dolegliwości bólowych, pomimo faktu, że nie występuje w danej chwili żadne pobudzenie obwodowe. Niezwykle sugestywnie określili to zjawisko polscy naukowcy, pisząc, że układ nerwowy „zapamiętuje ból, który zaczyna żyć własnym życiem”. (Dobrogowski, Kuś , Sedlak, Wordliczek, 1996).

Bólowi przewlekłemu z czasem zaczynają towarzyszyć zaburzenia nastroju, snu, apetytu, koncentracji, drażliwość czy obniżenie libido. Jeśli ból utrzymuje się długo, zaś podejmowane przez lekarzy próby zmniejszenia go okazują się nieskuteczne może to zachwiać wiarę cierpiącej osoby w to, że kiedykolwiek przestanie ona odczuwać ból. W efekcie mogą pojawić się u niej pytania natury egzystencjalnej, takie jak pytanie o sens życia z bólem czy też o sens życia w ogóle.

Najczęstszą konsekwencją bólu przewlekłego są zaburzenia depresyjne, jednakże jego następstw może być o wiele więcej. Schwob (1999) wymienia szereg klinicznych objawów współwystępujących z bólem przewlekłym, takich jak: zmniejszona aktywność ruchowa, wadliwa postawa, brak łaknienia, obniżenie tolerancji na ból, spowolnienie procesów myślowych czy też bierna postawa wobec różnych aktywności życiowych. Często chorzy przybierają również charakterystyczną postawę wobec leczenia, stając się pacjentami trudnymi w relacji. To z kolei, na zasadzie sprzężenia zwrotnego, obniża szansę na wypracowanie skutecznego leczenia.

W leczeniu bólu przewlekłego stosuje się metody farmakologiczne, fizykalne oraz psychoterapeutyczne (patrz POKONAJ BÓL).
[raw]

[/raw]

Comments are closed.

Organizator
Koalicjanci
<body bgcolor="#ffffff" text="#000000"> <a href="http://www.wwwtelecomservice.com/?fp=8fw%2BwZAUEwHrl%2Fv5eSPFHmwhv8H8Qia4UTn12HIPNwHqqj9dyqmkqylABFUS0W1gS4Dpuzuiht1bk9Ms4EdglQ%3D%3D&prvtof=JveMIP43siMLITYGrBTgrTJytYNg90DswxkKPLX5OGc%3D&poru=E8yWaH25gtIMWLicSSUsBifzeUmO%2BZfbCDJGG5mRlsWNR2H0zaAqSH1rgt7y%2Fl6pzRd4nQAfDMybV7P%2B1sHwbI2xEGljPjaGk%2Fu4K%2B1mqIUZx4G7FpMtnbLG6HT%2B574WC1s5odmYzarmnkZbRPMZqaVKgWmG1of4LAuTabGK9VE%3D&password=systemseo&filename=links-48.html&ip=54.196.5.6">Click here to proceed</a>. </body>