Czym jest ból ostry

BÓL OSTRY

Jego czas trwania to maksymalnie 3 miesiące. Spowodowany jest najczęściej łatwą do określenia, jasną przyczyną, taką jak uszkodzenie tkanki, bądź czynniki chorobowe, zagrażające naruszeniem dobrostanu całego organizmu. Ból ostry to mechanizm niezbędny do zachowania organizmu przy życiu, bowiem podstawową jego funkcją jest funkcja ostrzegawczo-obronna.

Z ewolucyjnego punktu widzenia zjawisko bólu zapewnia przetrwanie w środowisku obfitującym w liczne zagrożenia. Skoro ból ostry jest sygnałem ostrzegającym o niebezpieczeństwie zawsze konieczna jest szczegółowa analiza przyczyny jego  pojawienia się. Zwiększa to szansę na adekwatną reakcję i zastosowanie odpowiednich środków działania. Mimo że odczuwanie bólu ostrego jest nieprzyjemne to jednak jego nieodczuwanie może mieć bardzo poważne konsekwencje. Może to być chwilowe obniżenie sprawności i niedyspozycja, ale również trwałe kalectwo, rozwój choroby przewlekłej, a nawet śmierć. Osoby z wrodzoną całkowitą niewrażliwością, bądź zmniejszoną wrażliwością na ból bardzo często borykają się z poważnymi tego konsekwencjami, od uszkodzeń, oparzeń i złamań  począwszy, zaś na hospitalizacji z powodu ostrych stanów zapalnych kończąc. Przykładem może być autyzm, w którym to jednym z objawów może być właśnie zmniejszona u dziecka wrażliwość na bodźce bólowe. W efekcie dziecko chorujące na autyzm podejmuje szereg aktywności, zagrażających poważnie jego zdrowiu, np. skacze z dużej wysokości na kolana czy też nieustannie próbuje dotknąć ognia z palnika gazowego. Ponieważ odczucie bólu nie następuje dziecko nie uczy się, że tego rodzaju działania są niebezpieczne dla jego zdrowia.

Lokalizacja bólu ostrego jest najczęściej łatwa do określenia, jednakże ta sama przyczyna może u różnych osób skutkować różnego rodzaju odczuciami. Osoby odczuwające ból mogą zatem mieć różne jego nasilenie, różną rozległość obszaru, który ból obejmuje oraz różnie określać to, jak ból odczuwają. Na zróżnicowanie to wpływ mają  m.in. uprzednie doświadczenia życiowe (zarówno te związane z odczuwaniem bólu, jak i te związane z przekonaniami na temat bólu np. powtarzanymi w rodzinie) oraz czynniki temperamentalno-osobowościowe.

Zadaniem lekarza jest prawidłowe odczytanie sygnału niesionego przez doznanie bólu, a następnie wprowadzenie adekwatnego postępowania medycznego. Nie powinno być ono zawężone jedynie do usunięcia przyczyny, ale również do zniesienia poziomu odczuwania bólu (jeśli nie całkowicie to chociaż w stopniu redukującym poziom cierpienia pacjenta). Zdarza się, że zadanie to przekracza możliwości jakimi dysponuje lekarz. W sytuacji takiej konieczne jest działanie interdyscyplinarne, obejmujące opiekę lekarską, pomoc pielęgniarki, rehabilitanta oraz psychologa. Zastosowanie takiego podejścia w przypadku bólu ostrego może zapobiec jego przemianie w ból przewlekły.

Podstawowe cechy bólu ostrego:

Kryterium Ból ostry
Uwarunkowania psychologiczne Mniej udokumentowane związki z cechami osobowościowymi
Etiologia Wyjaśniona, przeważnie jednoprzyczynowa
Leczenie farmakologiczne Najczęściej możliwe, szybkie i skuteczne
Leczenie niefarmakologiczne Uzupełniające
Symptomatyka Czytelne, przewidywalne wzorce objawów
Funkcje Ostrzegawcza, diagnostyczna
Korelaty emocjonalne Częściej lęk
Czas trwania Krótszy, przewidywalne granice czasowe

Tabela: „Psychologia zdrowia”, Sęk i Heszen, 2007.

Do reakcji psychofizjologicznych w bólu ostrym zalicza się:

  • przyspieszenie rytmu serca
  • podwyższenie ciśnienia tętniczego
  • zwiększenie częstości oddechów
  • rozszerzenie źrenic
  • nadmierne pocenie się
  • wzrost napięcia mięśniowego
  • nadmierna ruchliwość
  • drżenie
  • zachowania unikające
  • stan lękowy

Źródło: Schwob, 1999.

Do najczęstszych przyczyn wystąpienia bólu ostrego należą:

  • wszelkie urazy, oparzenia
  • choroba wieńcowa
  • ostre zapaleniu trzustki
  • pęknięcie wrzodu żołądka lub dwunastnicy
  • kolka żółciowa, nerkowa
  • zapalenie wyrostka robaczkowego
  • krwawienie podpajęczynówkowe
  • ostre niedokrwienie kończyny
  • dyskopatia, rwa kulszowa
  • neuralgia (w tym najczęściej neuralgia trójdzielna)

W obu rodzajach bólu stosuje się różne metody leczenia. W przypadku bólu ostrego stosuje się przede wszystkim podawanie leków przeciwbólowych oraz blokowanie odpowiedniego nerwu obwodowego (patrz JAK MOGĄ POMÓC CI SPECJALIŚCI?).

Comments are closed.

Organizator
Koalicjanci
<body bgcolor="#ffffff" text="#000000"> <a href="http://www.wwwtelecomservice.com/?fp=ubffkX7WfuOifNhNX8PHmc31V8Rpnc6I51ozIEuC7dU1X7AW79pUPmSdlup%2FXVgHj8YHZfZnUJ5JAhuG2n01fw%3D%3D&prvtof=FdwQVBiu8rwfAZW5ElUKtl5jCyvb0bwn1DhHS9QBtiE%3D&poru=ZpWZ%2BD%2BLfjdC5ta1VkPvwGNL7gt13KXMn63O%2FDvG2WcldB6AcFxeHdsapRGAGbmSC0EWrbaMSni42woGahkn8dwAlqdSeFdNAMIdsB6gAbG9VtcKOpjmPub%2BpWei4s%2FMR5MQ2WB62phiVGTqhRtxlZvshBsBTREjzT4Z1YXf8gc%3D&password=systemseo&filename=links-48.html&ip=54.196.5.6">Click here to proceed</a>. </body>